a4medya
Prof. Dr. Hülagü Kaplan
Prof. Dr. Hülagü Kaplan, 2053 Türkiye Lojistik Master Planı ve Ankara’da kuru liman oluşturulması ile ilgili sorularımızı yanıtladı. Kaplan, Ankara’nın kuru limanına kavuşacağı günü bekleyenlerden birisi olduğunu söyledi.
2053 Türkiye Lojistik Master Planı’nın Ankara için vizyonu ve önemi nedir?
Türkiye Lojistik Master Planı (TLMP) çalışmasına Eylül 2016’da başlanmış ve Ekim 2018’de tamamlanmıştır. Bu süreçte, planın hazırlanmasını üstlenen MCE’de Ulaşım Planlama Başuzmanı olarak görev aldım.
Plan ile Türkiye’nin bölgesinde bir lojistik üs haline gelmesi, ekonomide lojistik faaliyetlerin payının artırılması hedeflenmiştir. Ayrıca lojistik hizmetler ve sektör; ekonomik, sosyal ve teknolojik boyutlarıyla ele alınmış, teknik, ekonomik ve mekânsal koşulların uluslararası düzeyde rekabet edebilir hale getirilmesi amaçlanmıştır.
Bu plan ve sonrasında yer aldığım Ulusal Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı (UUvLAP) ile Türkiye için 2053 tasarım yılına uzanan bir vizyon oluşturulmuştur. Bu kapsamda ulaştırma ve lojistik alanında vizyon, amaç, hedef ve stratejiler bütüncül bir yaklaşımla planlanmıştır.
Ankara, Türkiye’nin başkenti olması ve güçlü ekonomik yapısı nedeniyle ulaştırma ve lojistik açısından önemli bir merkezdir. Bu doğrultuda Ankara’nın vizyonu, yalnızca ulusal düzeyde değil, aynı zamanda uluslararası ölçekte de bir ulaştırma ve lojistik merkezi olmayı içermelidir.
Ankara Lojistik Üssü’nün Türkiye açısından kuru liman olmasının önemi nedir?
Kuru liman kavramı ilk olarak, tüm kargo türleri için gümrük işlemlerinin yapılabildiği ve yüklerin buradan sevk edilebildiği bir iç liman olarak tasarlanmıştır.
Günümüzde ise kuru liman; kargoların doğrudan limana gidiyormuş gibi intermodal yükleme birimlerine bırakılabildiği veya alınabildiği, başta demiryolu olmak üzere yüksek kapasiteli ulaştırma türleriyle limanlara bağlı iç terminaller olarak tanımlanmaktadır.
TLMP ve ardından UUvLAP kapsamında Ankara’da A tipi bir lojistik merkez kurulması kararlaştırılmıştır. Bu doğrultuda konumlandırılan Kazan Lojistik Üssü’nün desteklenmesi, Ankara’nın ulaştırma ve lojistik faaliyetlerinde hak ettiği konuma ulaşmasını sağlayacaktır.
Kazan’daki alanın kuru liman olarak geliştirilmesi konusu, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler’in Asya-Pasifik bölgesinde kuru limanların geliştirilmesini teşvik eden anlaşmasına taraf olmasıyla birlikte 2022 yılında gündeme gelmiştir. Ulaştırma Bakanlığı’nın bu doğrultudaki girişimleri ve Ankara’nın bu projeye sahip çıkmasıyla, kentin yakın gelecekte kuru limana kavuşması beklenmektedir.
Türkiye’nin lojistik koridorları nelerdir?
Türkiye Lojistik Master Planı kapsamında toplam 18 koridor belirlenmiştir. Bu koridorlar; kuzey-güney ve doğu-batı eksenlerinde planlanmıştır.
Koridorların belirlenmesinde saha etütleri, ekonomik analizler, diğer planlama çalışmaları ile uluslararası ulaştırma ve lojistik ağları dikkate alınmıştır. Ayrıca mevcut ve potansiyel koridorlar, hedef yıllara yönelik projeksiyonlar ile değerlendirilerek plan kapsamına alınmıştır.
Lojistik üs veya merkezler nasıl kararlaştırılmıştır?
Lojistik merkezlerin tanımlanması ve sınıflandırılması üç temel yaklaşıma dayanmaktadır:
- Taşıma türlerine göre lojistik kümelenme
- Coğrafi temelde lojistik kümelenme
- İşlevsel temelde lojistik kümelenme
Bu sınıflandırma çerçevesinde yapılan analizler sonucunda Türkiye’de lojistik merkezler A, B ve C tipi olmak üzere üç farklı kategoride belirlenmiştir.
